Plenar ma'ruzachi
Jaloliddin Eshbobayev
dotsent, PhD
Tashkent Institute of Chemical Technology, Oʻzbekiston
«TuproqIQ tizimi»
Tuproq — bu Yer poʻstining eng ustki, unumdor qatlami boʻlib, u tosh va minerallarning yemirilishi hamda tirik organizmlarning taʼsiri natijasida hosil boʻladi. [1]
Tuproqning asosiy tarkibi
- Mineral qism: Qum, loy va turli tuzlar (tarkibining asosiy qismini tashkil qiladi).
- Organik modda (Chirindi / Gumus): Oʻsimlik va hayvon qoldiqlarining chirishidan hosil boʻladi; unumdorlikni belgilaydi.
- Suv va Havo: Tuproq gʻovaklarida joylashib, oʻsimlik ildizlari va mikroorganizmlar nafas olishi hamda oziqlanishi uchun xizmat qiladi.
- Tirik organizmlar: Milliardlab mikroblar, bakteriyalar, zamburugʻlar va turli hasharotlar. [1, 2]
Asosiy xossalari
- Unumdorlik: Tuproqning oʻsimliklarga suv va oziq moddalarni yetkazib berish qobiliyati (uning eng muhim xususiyati).
- Gʻovaklik: Havo va suv oʻtkazish imkoniyati.
- Nordonlik (pH darajasi): Tuproq eritmasidagi vodorod ionlari miqdori (neytral, nordon yoki ishqoriy boʻladi). [1, 2, 3]
Tuproq turlari
